Doen wat belangrijk voor je is

martin@btcoaching.nl
06 428 14 911
Afspraak maken

Doen wat écht belangrijk voor je is – jouw kompas in moeilijke tijden

Misschien herken je dit: je doet je best om erbij te horen, zegt vaak ‘ja’ terwijl je eigenlijk ‘nee’ voelt, en verliest onderweg een beetje wie je bent. Je weet wat je níet wilt – angst, spanning, afwijzing – maar het is soms lastig te voelen wat je wél belangrijk vindt. Waar leef je eigenlijk voor? Wat maakt jou gelukkig?

Voor jongeren die worstelen met eenzaamheid of sociale angst, kan het lijken alsof je leven bepaald wordt door wat anderen van je vinden. Maar ACT (acceptance & commitment therapie) nodigt je uit om je aandacht te verleggen. Niet van wat je denkt of voelt, maar naar wat jij diep van binnen belangrijk vindt. Dat noemen we: leven naar je waarden.


Het kan fijn zijn om actief op zoek te gaan jouw kompas, wat zijn mijn waarden en wat vind ik belangrijk om te doen met mijn leven. Want als jij de held bent van je eigen verhaal, dan zijn jouw waarden het pad dat je volgt – zelfs als de weg soms spannend of onzeker voelt.


Jij bent de held – en jij bepaalt wat telt

In een wereld die vaak roept wat je ‘moet’ zijn – knap, sociaal, succesvol – is het een daad van moed om te kiezen voor wat jij zélf belangrijk vindt. Misschien is dat vriendschap, eerlijkheid, creativiteit, verbondenheid, rechtvaardigheid… jouw waarden en wat je daar mee doet maakt jou uniek. Ze gaan niet over hoe je je voelt of wat je bereikt, maar over hoe jij wilt leven, wie jij wilt zijn voor jezelf en anderen.

Sociale angst en eenzaamheid kunnen je afleiden van die richting. Je gaat dan vooral bezig met vermijden: van spanning, afwijzing of ongemak. Maar vermijden maakt je wereld kleiner, terwijl je waarden je wereld juist kunnen openen.


ACT leert je dat je ondanks angst tóch kunt bewegen in de richting van wat jij belangrijk vindt. Niet door die angst weg te duwen, maar door hem mee te nemen als een passagier terwijl jij blijft sturen. Want als je weet waar je naartoe wilt, dan zijn de hobbels op de weg ineens beter te dragen.


Waarom zijn waarden zo krachtig?

Waarden geven betekenis aan wat je doet. Ze zorgen voor richting in chaos, voor keuzes als je twijfelt, en voor motivatie als het moeilijk wordt. Waar doelen ooit bereikt worden en dan verdwijnen, zijn waarden altijd beschikbaar. Ze zijn als een vuurtoren: je kunt er naartoe blijven bewegen, hoe woelig het water ook is.


Als je leeft naar je waarden, voel je dat je trouw blijft aan jezelf. En dat is misschien wel het krachtigste medicijn tegen onzekerheid en zelftwijfel.


3 oefeningen om jouw waarden te ontdekken en toe te passen

1. De begrafenisspeech (ja, echt)

Stel je voor dat iemand op jouw begrafenis een toespraak houdt. Wat hoop je dat die persoon over je zegt? Hoe heb jij geleefd? Wat betekende je voor anderen? Dit helpt je om te voelen: Wat vind ik écht belangrijk in het leven?


2. Waardenkaartjes

Neem een lijst met waarden (je vindt er veel online) en kies er tien uit die jou aanspreken. Beperk die daarna tot vijf, en dan tot drie. Vraag jezelf bij elke waarde: Wat betekent dit voor mij? Hoe ziet dit eruit in mijn dagelijkse leven?


3. Ikigai

Ga aan de slag met Ikigai. Ikigai betekent 'reden om te leven' en is een Japanse filosofie waarbij je op zoek gaat naar waar jij blij van wordt, waar je goed in bent, wat waardevol voor jouw en de wereld om je heen is en waar je eventueel een baan in kunt vinden. Ga je hier actief naar op zoek dan geeft dat inzicht in jouw passie, missie en roeping. Hier kun je dan actief mee aan de slag en een plan voor maken.


4. Kleine waarden-acties

Kies één waarde, bijvoorbeeld ‘vriendelijkheid’, en verzin een kleine actie voor vandaag: een appje sturen, iemand bedanken, jezelf iets goeds gunnen. Zo oefen je om dagelijks stappen te zetten in de richting van je waarden – ook als het spannend is.


Leven naar je waarden betekent niet dat alles makkelijk wordt. Het betekent dat je bereid bent om moeilijke dingen aan te gaan voor iets wat belangrijk voor je is. Dat maakt je moedig, krachtig en verbonden met jezelf.


Als jij voelt dat je niet langer geleefd wilt worden door angst of eenzaamheid, maar wilt gaan staan voor wie je écht bent, dan is dit je route. En ik loop graag een stukje met je mee. Want jij bent de held – en ik ben hier als gids om je te helpen richting te kiezen.


In het volgende en laatste blog in deze reeks kijken we hoe je al deze ACT-principes samenbrengt tot jouw eigen verhaal van groei en kracht.


Wat nu? Zet je volgende stap

ACT is geen snelle fix. Maar het is wél een pad dat werkt — als je bereid bent de stap te zetten. Als jouw gids help ik je graag om dat pad te verkennen: op een manier die bij jou past, met ruimte voor je gevoel én voor groei.


Wil je begeleiding bij deze reis? Dan sta ik klaar om samen te kijken wat jij nodig hebt.

Je bent sterker dan je denkt. Niet als je geen angst voelt, maar als je leert bewegen met je angst aan je zijde. En die kracht zit al in jou.


👉 Wil je weten hoe wij kunnen helpen? Neem vrijblijvend contact met ons op via het  contactformulier. Samen staan we sterker.


Blogs - meest populair

door Better Together Coaching - Martin Plaat 19 december 2025
Waarom cijfers jongeren onder druk zetten Wat ouders en beleidsmakers moeten weten Gebaseerd op thema’s uit “Is het voor een cijfer” van Johannes Visser en actuele bevindingen uit het RIVM/Trimbos-onderzoek MMMS-2025 Wie zich verdiept in het onderwijs van vandaag, ziet steeds dezelfde vraag terugkomen in de hoofden van jongeren: Doe ik het goed genoeg? Niet “leer ik iets?” of “begrijp ik dit?”, maar: hoeveel punten levert dit op? Johannes Visser beschrijft in Is het voor een cijfer hoe de cijfercultuur diep is doorgedrongen in hoe jongeren leren, denken en zichzelf beoordelen. Cijfers zijn steeds minder een hulpmiddel en steeds vaker een maatstaf voor persoonlijke waarde. En dat heeft gevolgen – die veel verder reiken dan de lesstof. Wat Visser signaleert, sluit naadloos aan bij de bevindingen uit de Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten 2025 van Trimbos, RIVM en GGD GHOR. Uit dat grootschalige onderzoek blijkt dat jongeren en studenten massaal onder druk staan: 83% ervaart angst- of depressiegevoelens 53% veel stress 56% emotionele uitputting 60% eenzaamheid 25% gevoelens van levensmoeheid De rode draad die door beide verhalen loopt, is duidelijk: een prestatiedruk die structureel te hoog ligt en jongeren uitput. Hoe cijfers mentale druk opbouwen Visser laat zien hoe cijfers in het onderwijs functioneren als beoordelingssysteem dat steeds minder te maken heeft met leren en steeds meer met presteren. Dit heeft drie duidelijke effecten die we ook terugzien in de gezondheidscijfers van jongeren: Cijfers verhogen stress en faalangst Jongeren leren dat fouten maken gevaarlijk is. De angst voor een onvoldoende neemt het leerproces over. Trimbos/RIVM bevestigt dit: prestatiedruk is een van de sterkste voorspellers van stress, somberheid en slechte slaap. 3. Cijfers ondermijnen intrinsieke motivatie Wanneer het cijfer centraal staat, verdwijnt nieuwsgierigheid. Jongeren leren voor punten, niet voor ontwikkeling. Dit maakt ze vatbaarder voor uitputting, omdat leren voelt als moeten in plaats van willen. 4. Cijfers versterken sociale vergelijking Een punt lijkt objectief, maar wordt in de praktijk een statussymbool. Jongeren vergelijken zichzelf constant met anderen. Dat vergroot onzekerheid, perfectionisme en eenzaamheid. Voor studenten die later doorstromen naar hbo of wo, zijn dit precies de patronen die we terugzien in de mentale gezondheidsdata. Het begint vroeg – veel vroeger dan veel ouders of beleidsmakers denken. Waarom dit zo belangrijk is voor ouders en beleidsmakers De cijfers van Trimbos/RIVM laten zien dat mentale klachten zelden uit het niets komen. Ze bouwen zich op in een systeem dat jongeren voortdurend op waarde schat via prestaties. We zien dat leerlingen en studenten: slechter slapen door stress minder durven falen zich vaker terugtrekken meer middelen gebruiken als coping minder hulp zoeken doordat falen als persoonlijk tekort voelt Dat is niet alleen een individueel probleem, maar een systeemprobleem. En een systeemprobleem vraagt om een systeemaanpak. Wat ouders kunnen doen Ouders spelen een belangrijke rol in het doorbreken van cijferdruk. Jongeren floreren wanneer ze merken dat hun ontwikkeling, nieuwsgierigheid en inzet belangrijker zijn dan hun rapport. Praktische stappen: focus op groei, niet op de score bespreek het proces achter een opdracht benadruk dat fouten essentieel zijn voor leren wees alert op slaapproblemen, stress en terugtrekgedrag normaliseer dat niet alles op school meteen hoeft te lukken Hoe minder een jongere zichzelf als cijfer ziet, hoe meer ruimte er ontstaat voor motivatie en veerkracht. Wat beleidsmakers kunnen doen Beleid speelt een enorme rol in hoe onderwijs wordt georganiseerd en vormgegeven. De bevindingen van Visser en Trimbos/RIVM laten duidelijk zien dat er behoefte is aan: Minder focus op summatieve toetsing Geef scholen ruimte voor formatieve evaluatie, portfolio’s en gesprekken die ontwikkeling centraal zetten. 2. Meer aandacht voor welzijn Mentale gezondheid moet structureel onderdeel zijn van onderwijskwaliteit – geen extraatje. 3. Laagdrempelige preventieve ondersteuning Scholen en opleidingen hebben baat bij toegankelijke mentorgesprekken, welzijnsteams en veerkrachtprogramma’s. 4. Duidelijke kaders tegen prestatiedruk Voorbeelden: toetsplafonds, rustweken, minder normdruk vanuit inspectie en eindtermen. Wanneer systeemprikkels veranderen, verandert de mentale belasting van leerlingen en studenten mee. Dit raakt een generatie. We kunnen het samen keren De combinatie van inzichten uit Is het voor een cijfer en het MMMS-2025 onderzoek toont een duidelijke boodschap: het huidige puntensysteem legt een fundament voor stress, onzekerheid en uitputting die we later terugzien in het studentenleven. Door jongeren anders te beoordelen, anders te ondersteunen en anders naar prestaties te kijken, ontstaat ruimte voor gezonde ontwikkeling – in plaats van mentale overbelasting. De cijfers zijn zorgwekkend. De oplossingen zijn haalbaar. Het begint met andere keuzes, thuis én in beleid.
Jongeren mentale gezondheid. Wel of geen mentale gezondheid crisis onder Nederlandse jongeren?
door Better Together Coaching - Martin Plaat 6 december 2025
De afgelopen jaren buitelen de koppen over elkaar heen: “Geen sprake van mentale crisis onder jongeren” tegenover “Jongeren massaal uit balans”.
Meer posts