Helpen bij gevoelens van eenzaamheid

martin@btcoaching.nl
06 428 14 911
Afspraak maken

Hoe je jouw kind kunt helpen bij gevoelens van eenzaamheid
(Gebaseerd op het dossier “Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid” van Movisie)


Als ouder herken je het misschien: je kind trekt zich vaker terug, lijkt somber of zegt letterlijk dat het zich eenzaam voelt. Dat raakt. Want je wilt niets liever dan dat je kind gelukkig is, vrienden heeft en zich verbonden voelt. Toch is eenzaamheid onder jongeren een groeiend en urgent probleem. Gelukkig zijn er manieren waarop je als ouder kunt helpen. Je staat er niet alleen voor.


Eenzaamheid onder jongeren

Uit het rapport “Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid” (Movisie, 2023) blijkt dat eenzaamheid in alle leeftijdsgroepen voorkomt. Opvallend is dat jongeren tussen de 18 en 34 jaar zich vaker eenzaam voelen dan mensen van middelbare leeftijd. Onder scholieren tussen de 12 en 16 jaar ervaart zo’n 10 tot 15% ernstige eenzaamheid.


De coronapandemie heeft dit versterkt, maar ook zonder lock-downs blijken veel jongeren te worstelen met aansluiting, zelfvertrouwen of sociale druk. Belangrijke levensgebeurtenissen – zoals een scheiding, verhuizing, verlies van vriendschappen of zelfs prestatiedruk – kunnen eenzaamheid aanwakkeren.


Hoe herken je eenzaamheid?

Eenzaamheid is niet altijd zichtbaar en zullen zelf het woord eenzaamheid niet snel gebruiken. Jongeren zijn vaak terughoudend om erover te praten uit schaamte of de overtuiging dat ze ‘niet mogen klagen’. Signalen kunnen subtiel zijn:

·      Je kind lijkt teruggetrokken, is vaker op de kamer of mijdt sociale activiteiten.

·      Het heeft moeite om aansluiting te vinden bij leeftijdsgenoten.

·      Er zijn sombere of negatieve uitspraken (“niemand begrijpt mij of ik hoor nergens bij”).

·      Er is een overmatige focus op sociale media of juist volledige afwezigheid.

·      Je merkt een laag zelfbeeld of gebrek aan initiatief om contact te zoeken.


Het is belangrijk deze signalen serieus te nemen, zonder meteen in de oplossingsmodus te schieten.


Wat kun je als ouder doen?

Volgens het dossier van Movisie werken interventies het beste als ze aansluiten op het individu – en als er op verschillende niveaus wordt ingezet: preventie, signalering en passende ondersteuning. Dat geldt ook in de thuissituatie.


1. Creëer ruimte voor gesprek

Laat merken dat je beschikbaar bent. Een open, veilige sfeer helpt om moeilijke gevoelens te delen. Stel open vragen als: “Hoe gaat het écht met je?” of “Voel je je wel eens alleen?” Probeer niet te oordelen of meteen met oplossingen te komen maar reageer met begrip en kwetsbaarheid.


2. Help bij het versterken van sociale vaardigheden

Een gebrek aan sociale vaardigheden en zelfvertrouwen is vaak een risicofactor bij eenzaamheid. Je kunt je kind helpen door het te stimuleren kleine stappen te zetten: iemand uitnodigen, een sport proberen, of een vrijwilligersproject. Wees geduldig – elke poging telt. Als dit lastig is kun je professionele hulp overwegen, iemand die helpt bij het versterken van de mentale weerbaarheid, werkt aan het zelfvertrouwen en ondersteuning biedt bij de ontwikkeling van sociale vaardigheden.


3. Zorg voor betekenisvolle contacten

Het dossier benadrukt het belang van duurzame en betekenisvolle relaties. Help je kind om in contact te komen met mensen die écht luisteren. Dat kunnen leeftijdsgenoten zijn, maar ook vertrouwde volwassenen, zoals een mentor, sportcoach of begeleider. Vaak is het probleem dat jongeren op school of bij de sport juist betekenisvolle relaties missen omdat zij geen aansluiting of verbinding ervaren.


4. Stimuleer zinvolle bezigheden

Zinvolle tijdsbesteding – of het nu sport, muziek, een bijbaan of vrijwilligerswerk is – versterkt het gevoel ergens bij te horen. Jongeren die het gevoel hebben iets bij te dragen, voelen zich vaker minder eenzaam. Belangrijk is wel dat dit in een veilige omgeving gebeurt en past bij waar de jongere zich thuis voelt. Het forceren van het aansluiten bij bijvoorbeeld een sport of baan kan juist averechts werken.


5. Herken de grenzen van je rol

Soms is professionele hulp nodig. Als je merkt dat je kind langdurig somber blijft, zich verder terugtrekt of zelf negatieve gedachten uit, aarzel dan niet om hulp te zoeken. Een coach, therapeut of jeugdprofessional kan helpen om de negatieve spiraal te doorbreken.


Je staat er niet alleen voor

Eenzaamheid is een pijnlijk, maar menselijk gevoel. Veel ouders worstelen met dezelfde vragen als jij: “Wat doe ik verkeerd?”, “Waarom lukt het mijn kind niet om vrienden te maken?”, “Had ik dit kunnen voorkomen?” De realiteit is: eenzaamheid is complex en kent vele oorzaken. Het ligt niet aan jou, en je hoeft het niet alleen op te lossen.

Wat wél helpt, is er zijn. Consequent. Liefdevol. En de bereidheid om – samen met je kind – stap voor stap te zoeken naar lichtpunten. Er is hoop en er is hulp.


Better Together Coaching: specialist in eenzaamheid bij jongeren

Bij Better Together Coaching hebben we ons gespecialiseerd in het begeleiden van jongeren die kampen met eenzaamheid. Wij combineren inzichten uit onderzoek en literatuur met praktische coaching en persoonlijke ondersteuning. Samen kijken we naar wat werkt – afgestemd op jouw kind, met oog voor zijn of haar unieke situatie, kwaliteiten en behoeften.


👉 Wil je weten hoe wij kunnen helpen? Neem vrijblijvend contact met ons op via het contactformulier. Samen staan we sterker.


Gebaseerd op: “Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid” – Movisie (2023). Dit dossier is gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en praktijkervaringen en biedt onderbouwing voor effectieve aanpakken van eenzaamheid in Nederland.

Blogs - meest populair

door Better Together Coaching - Martin Plaat 19 december 2025
Waarom cijfers jongeren onder druk zetten Wat ouders en beleidsmakers moeten weten Gebaseerd op thema’s uit “Is het voor een cijfer” van Johannes Visser en actuele bevindingen uit het RIVM/Trimbos-onderzoek MMMS-2025 Wie zich verdiept in het onderwijs van vandaag, ziet steeds dezelfde vraag terugkomen in de hoofden van jongeren: Doe ik het goed genoeg? Niet “leer ik iets?” of “begrijp ik dit?”, maar: hoeveel punten levert dit op? Johannes Visser beschrijft in Is het voor een cijfer hoe de cijfercultuur diep is doorgedrongen in hoe jongeren leren, denken en zichzelf beoordelen. Cijfers zijn steeds minder een hulpmiddel en steeds vaker een maatstaf voor persoonlijke waarde. En dat heeft gevolgen – die veel verder reiken dan de lesstof. Wat Visser signaleert, sluit naadloos aan bij de bevindingen uit de Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten 2025 van Trimbos, RIVM en GGD GHOR. Uit dat grootschalige onderzoek blijkt dat jongeren en studenten massaal onder druk staan: 83% ervaart angst- of depressiegevoelens 53% veel stress 56% emotionele uitputting 60% eenzaamheid 25% gevoelens van levensmoeheid De rode draad die door beide verhalen loopt, is duidelijk: een prestatiedruk die structureel te hoog ligt en jongeren uitput. Hoe cijfers mentale druk opbouwen Visser laat zien hoe cijfers in het onderwijs functioneren als beoordelingssysteem dat steeds minder te maken heeft met leren en steeds meer met presteren. Dit heeft drie duidelijke effecten die we ook terugzien in de gezondheidscijfers van jongeren: Cijfers verhogen stress en faalangst Jongeren leren dat fouten maken gevaarlijk is. De angst voor een onvoldoende neemt het leerproces over. Trimbos/RIVM bevestigt dit: prestatiedruk is een van de sterkste voorspellers van stress, somberheid en slechte slaap. 3. Cijfers ondermijnen intrinsieke motivatie Wanneer het cijfer centraal staat, verdwijnt nieuwsgierigheid. Jongeren leren voor punten, niet voor ontwikkeling. Dit maakt ze vatbaarder voor uitputting, omdat leren voelt als moeten in plaats van willen. 4. Cijfers versterken sociale vergelijking Een punt lijkt objectief, maar wordt in de praktijk een statussymbool. Jongeren vergelijken zichzelf constant met anderen. Dat vergroot onzekerheid, perfectionisme en eenzaamheid. Voor studenten die later doorstromen naar hbo of wo, zijn dit precies de patronen die we terugzien in de mentale gezondheidsdata. Het begint vroeg – veel vroeger dan veel ouders of beleidsmakers denken. Waarom dit zo belangrijk is voor ouders en beleidsmakers De cijfers van Trimbos/RIVM laten zien dat mentale klachten zelden uit het niets komen. Ze bouwen zich op in een systeem dat jongeren voortdurend op waarde schat via prestaties. We zien dat leerlingen en studenten: slechter slapen door stress minder durven falen zich vaker terugtrekken meer middelen gebruiken als coping minder hulp zoeken doordat falen als persoonlijk tekort voelt Dat is niet alleen een individueel probleem, maar een systeemprobleem. En een systeemprobleem vraagt om een systeemaanpak. Wat ouders kunnen doen Ouders spelen een belangrijke rol in het doorbreken van cijferdruk. Jongeren floreren wanneer ze merken dat hun ontwikkeling, nieuwsgierigheid en inzet belangrijker zijn dan hun rapport. Praktische stappen: focus op groei, niet op de score bespreek het proces achter een opdracht benadruk dat fouten essentieel zijn voor leren wees alert op slaapproblemen, stress en terugtrekgedrag normaliseer dat niet alles op school meteen hoeft te lukken Hoe minder een jongere zichzelf als cijfer ziet, hoe meer ruimte er ontstaat voor motivatie en veerkracht. Wat beleidsmakers kunnen doen Beleid speelt een enorme rol in hoe onderwijs wordt georganiseerd en vormgegeven. De bevindingen van Visser en Trimbos/RIVM laten duidelijk zien dat er behoefte is aan: Minder focus op summatieve toetsing Geef scholen ruimte voor formatieve evaluatie, portfolio’s en gesprekken die ontwikkeling centraal zetten. 2. Meer aandacht voor welzijn Mentale gezondheid moet structureel onderdeel zijn van onderwijskwaliteit – geen extraatje. 3. Laagdrempelige preventieve ondersteuning Scholen en opleidingen hebben baat bij toegankelijke mentorgesprekken, welzijnsteams en veerkrachtprogramma’s. 4. Duidelijke kaders tegen prestatiedruk Voorbeelden: toetsplafonds, rustweken, minder normdruk vanuit inspectie en eindtermen. Wanneer systeemprikkels veranderen, verandert de mentale belasting van leerlingen en studenten mee. Dit raakt een generatie. We kunnen het samen keren De combinatie van inzichten uit Is het voor een cijfer en het MMMS-2025 onderzoek toont een duidelijke boodschap: het huidige puntensysteem legt een fundament voor stress, onzekerheid en uitputting die we later terugzien in het studentenleven. Door jongeren anders te beoordelen, anders te ondersteunen en anders naar prestaties te kijken, ontstaat ruimte voor gezonde ontwikkeling – in plaats van mentale overbelasting. De cijfers zijn zorgwekkend. De oplossingen zijn haalbaar. Het begint met andere keuzes, thuis én in beleid.
Jongeren mentale gezondheid. Wel of geen mentale gezondheid crisis onder Nederlandse jongeren?
door Better Together Coaching - Martin Plaat 6 december 2025
De afgelopen jaren buitelen de koppen over elkaar heen: “Geen sprake van mentale crisis onder jongeren” tegenover “Jongeren massaal uit balans”.
Meer posts