Eenzaamheid onder jongeren

martin@btcoaching.nl
06 428 14 911
Afspraak maken

Eenzaamheid is breed maatschappelijk probleem, gelukkig is er tegenwoordig meer aandacht voor dan ooit. Eenzaamheid komt voor in alle leeftijdscategorieën, na mensen op hoge leeftijd is eenzaamheid het grootst onder jongeren. Eenzaamheid gaat gepaard met gevoelens van somberheid, leegheid en stress. Onderzoek toont aan dat langdurige eenzaamheid vergelijkbaar schadelijk is als roken of obesitas.


Dit blog vat de belangrijkste inzichten uit het nieuwe whitepaper Eenzaamheid onder jongeren samen én laat zien wat ouders en jongeren nu al kunnen doen.


Wat is eenzaamheid?

Eenzaamheid gaat over het gemis aan echte verbinding. Het zegt niets over het aantal contacten, maar over hoe die contacten voelen. Jongeren kunnen omringd zijn door leeftijdsgenoten en zich tóch alleen voelen.

Er zijn drie vormen:


  • Sociale eenzaamheid: weinig aansluiting of geen groep om bij te horen
  • Emotionele eenzaamheid: geen hechte vertrouwensband
  • Existentiële eenzaamheid: gevoel nergens écht bij te passen of niet begrepen te worden


Belangrijk: eenzaamheid is een breed maatschappelijk probleem, geen persoonlijk falen.


Hoe groot is het probleem?

  • Ongeveer 500.000 jongeren in Nederland voelen zich ernstig eenzaam (meer dan 10% van de jongeren)
  • 27% van jongeren tussen 16–25 jaar ervaart structurele eenzaamheid
  • De combinatie van prestatiedruk, online vergelijken, identiteitsvragen en verminderde sociale veiligheid maakt deze generatie extra kwetsbaar


Ouders herkennen vaak pas laat wat er speelt. Jongeren zijn zich niet altijd direct bewust van waar het slechte gevoel vandaan komt of verbergen hun gevoelens uit schaamte, onzekerheid of omdat ze anderen niet willen belasten.


Signalen om serieus te nemen:

·        Terugtrekken of vaker op de kamer zitten

·        Negatieve zelfspraak (zoals “je snapt mij toch niet”, “ik hoor er niet bij”)

·        Vermijdingsgedrag van sociale situaties

·        Sombere stemming, stress of prikkelbaarheid

·        Veel schermtijd of juist volledig offline verdwijnen


 

Waardoor raken jongeren eenzaam?

Maatschappelijke factoren

·        Toenemende prestatiedruk en hoge verwachtingen

·        Minder echte gemeenschapsmomenten

·        Online communicatie in plaats van echte ontmoetingen

·        Vergelijken op sociale media

 

Psychologische factoren

·        Angst voor afwijzing

·        Laag zelfbeeld

·        Moeite met sociale vaardigheden of initiëren van contact

 

Levensgebeurtenissen

·        Overstap naar andere school/opleiding

·        Scheiding ouders

·        Verhuizing

·        Breuk in vriendschappen of relatie

·        Trauma waardoor vertrouwen in mensen is geschaad


Eenzaamheid kan iedereen overkomen. Vaak speelt er meer dan één oorzaak tegelijk.


Wat maakt eenzaamheid gevaarlijk?

Langdurige eenzaamheid is meer dan “je rot voelen”. Het heeft bewezen invloed op:

  • Mentale gezondheid: stress, angst, somberheid
  • Fysieke gezondheid: verminderde weerstand, slaapproblemen, verhoogd stressniveau
  • School/werk: minder motivatie, hogere kans op uitval
  • Gedrag: terugtrekken, minder vertrouwen, meer zelfkritiek


Het kan een vicieuze cirkel worden: Je voelt je slecht en trekt je terug waardoor de eenzaamheid instant gehouden wordt.


Smartphone en sociale media: tegelijk verbinding en verwijdering

Sociale media kunnen steun geven, maar ook:

  • Vergroten angst om iets te missen
  • Versterken vergelijking en onzekerheid
  • Verminderen empathie bij overmatig gebruik
  • Vergroten stress en slaaptekort


Jongeren brengen gemiddeld 6 uur per dag op hun telefoon door. Dat is veel gelegenheid om je “minder dan” te voelen.

Online verbinding kan prima zijn (met mate) maar is niet hetzelfde als échte verbinding.


De druk om te moeten

Veel jongeren voelen dat ze moeten presteren, moeten voldoen en vooral niet mogen falen. Dit levert:

  • Angst om afgewezen te worden
  • Faalangst
  • Schaamte bij onzekerheid
  • Perfectionisme


Wie bang is om niet te voldoen, durft minder zichzelf te zijn. Dat maakt verbinding juist moeilijker.


Eenzaamheid in je hoofd: gedachten, emoties, gedrag

Eenzaamheid houdt zichzelf vaak in stand:

  • Gedachten: “ik hoor er niet bij”, “niemand zit op mij te wachten”
  • Emoties: verdriet, schaamte, angst
  • Gedrag: vermijden, terugtrekken, scrollen in plaats van ontmoeten


Therapie- en coachmethoden zoals ACT (Acceptance & Commitment Therapy) en CGT helpen deze patronen te doorbreken door:

·        Zelfonderzoek en nieuwe inzichten

·        Gedachten te onderzoeken en losser te leren vasthouden

·        Ruimte te maken voor lastige emoties

·        Kleine, betekenisvolle acties te kiezen


Het doel van therapie is vooral om die vaste patronen te doorbreken die je belemmeren om te zijn wie je wilt zijn en te doen wat je echt wilt.



Wat helpt écht?

Geen snelle trucs. Wel stappen die werken.


Voor jongeren

·        Erkennen dat je je eenzaam voelt

·        Praat met iemand die je vertrouwt

·        Kleine stappen zetten, onderzoeken wat wel lukt

·        Begrenzen gebruik sociale media en schermtijd

·        Activiteiten kiezen waar je energie van krijgt

·        Zo nodig professionele hulp zoeken


Voor ouders

·        Aangeven dat hulp vragen normaal én waardevol is

·        Luisteren zonder goed bedoelde adviezen

·        Samen kleine stappen kiezen

·        Er echt zijn voor je kind zonder te pushen

·        Geduld tonen: sociale groei kost tijd


Eerste praktische stappen (direct toepasbaar)

  • Surf de golf: emoties opmerken zonder erdoor meegesleept te worden (acceptatie)
  • Schrijf je gevoel toe: “Ik voel mij rot, maar kies ervoor toch een stap te zetten” (patroon doorbreken)
  • Actief naar buiten: wandelen, sporten, fotograferen helpt resetten (actief blijven)


Verbinden begint vaak met één kleine beweging.


Het  volledige whitepaper

Het whitepaper gaat dieper in op:

·        Wetenschappelijke inzichten over eenzaamheid bij jongeren

·        Waarom deze generatie extra kwetsbaar is

·        Stress, gezondheid, schooluitval en maatschappelijke impact

·        Een praktisch stappenplan voor ouders én jongeren

·        Coaching- en ACT-methodieken in begrijpelijke taal

·        Overzicht van hulp en initiatieven zoals Join Us, luisterlijnen en lokale ondersteuning


Doel: ouders en jongeren concrete richting geven om uit de vicieuze cirkel te stappen.


Vraag het whitepaper - Eenzaamheid onder jongeren aan. 

 

Tot slot

Eenzaamheid is geen teken van zwakte. Het zegt niets over wie iemand is, maar alles over een menselijke behoefte goede vrienden te hebben.


Het wordt lichter zodra je er niet alleen mee hoeft te lopen, durf om hulp te vragen.

Wil je het whitepaper ontvangen of bespreken wat mogelijk is voor jou of je kind? Laat je naam achter en stuur een bericht.

Samenwerken tegen eenzaamheid begint met het zetten van de eerste stap.

Blogs - meest populair

door Better Together Coaching - Martin Plaat 18 februari 2026
Coaching of GGZ voor je kind? Een zorgvuldige afweging De druk op de jeugd-GGZ is hoog. Wachttijden lopen op en behandelaren zitten vol. Tegelijkertijd zien we dat veel jongeren met milde tot matige klachten direct in het formele zorgcircuit terechtkomen. Niet omdat dat altijd noodzakelijk is, maar omdat het de meest bekende route is: via de huisarts naar de GGZ. Huisartsen en praktijkondersteuners zijn primair gericht op medische zorg en verwijzen logischerwijs binnen dat systeem door. Een verwijzing naar een coach wordt eigenlijk zelden of nooit gedaan. Hier ligt een belangrijke vraag voor ouders: is specialistische GGZ-behandeling altijd de juiste eerste stap? Of kan in sommige situaties een laagdrempelige, ontwikkelgerichte vorm van begeleiding passender zijn? Een bewuste keuze kan niet alleen uw kind helpen, maar ook bijdragen aan het verminderen van onnodige druk op de GGZ en het verkorten van wachtlijsten voor jongeren die echt specialistische hulp nodig hebben. GGZ-psycholoog of jongerencoach? Route 1: via de huisarts een doorverwijzing naar de GGZ De formele route start bij de huisarts en is heel logische keus gezien je daar vaak een vertrouwensband mee hebt. Het is een veilige en verstandige eerste stap wanneer je kind niet goed in zijn vel zit. De huisarts kan verwijzen naar de praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ) of direct naar een GGZ-instelling. Hoe verloopt dit traject? Huisarts – eerste inschatting van de klachten. POH-GGZ – dit is de praktijkondersteuner bij de huisarts, meestal 3–6 gesprekken gericht op inventarisatie, psycho-educatie en beoordeling van ernst. GGZ – intake, diagnose en behandelplan (bijvoorbeeld CGT, ACT of EMDR). Behandeling duurt vaak 3–9 maanden. Vergoeding Tot 18 jaar: 100% vergoed via de gemeente (Jeugdwet). Geen eigen risico of eigen bijdrage. Vanaf 18 jaar: zorgverzekering vergoedt behandeling bij gecontracteerde aanbieders, maar eerst geldt het verplichte eigen risico (€385 tot €885 per jaar afhankelijk van de afgesloten zorgverzekering). Bij niet-gecontracteerde zorg kan een aanvullende eigen bijdrage gelden. Pluspunten Geschikt bij ernstige of complexe problematiek. Mogelijkheid tot diagnostiek en medische behandeling. Volledig vergoed tot 18 jaar. Aandachtspunten Wachttijden van 6 weken tot meerdere maanden. Officiële diagnose wordt vastgelegd. De aanpak is meestal protocol- en stoornisgericht. Trajecten zijn vaak langdurig. Vanaf 18 jaar betaal je eigen risico. Route 2: betaalde coaching of therapie Coaching valt buiten het medische systeem en richt zich op ontwikkeling, veerkracht en gedragsverandering. Hoe werkt het? Start vaak al binnen 1–2 weken. Kennismaking of intake gesprek 6–10 sessies. Geen diagnose. Gericht op weerbaarheid, zelfbeeld, omgaan met gedachten en emoties, motivatie en praktische vaardigheden. Kosten Veelal niet vergoed door gemeente of zorgverzekering. Totale investering: voorbeeld traject Beter in je Vel €660. Vergelijking bij 18+ Bij een GGZ-traject betaalt een jongere van 18 jaar of ouder minimaal het eigen risico van €385. Afhankelijk van polis en aanbieder kunnen extra kosten ontstaan. Coaching kost een vast bedrag per uur of traject en kent geen onverwachte aanvullende kosten. Pluspunten jongerencoach Snelle start. Persoonlijke aandacht en flexibiliteit in aanpak. Geen medisch dossier. Kort en doelgericht traject. Aandachtspunten Niet geschikt bij ernstige depressie, suïcidaliteit of complexe stoornissen. Geen vergoeding. Wanneer is welke route passend? GGZ is passend wanneer: Er sprake is van ernstige klachten of veiligheidsrisico’s. Specialistische behandeling of medicatie nodig is. Een diagnose noodzakelijk is voor vervolgzorg of onderwijsvoorzieningen. Coaching is passend wanneer: Klachten licht tot matig zijn (somberheid, onzekerheid, stress, motivatieproblemen). Snel starten belangrijk is. U geen behoefte heeft aan een diagnose. De focus ligt op ontwikkeling en praktische verandering. Diagnose & behandeling of begeleiding? Tot 18 jaar is de GGZ financieel aantrekkelijk omdat deze volledig wordt vergoed. Toch betekent vergoeding niet automatisch dat het altijd de meest passende eerste stap is. Bij lichtere klachten kan een coachtraject sneller en gerichter ondersteuning bieden. Vanaf 18 jaar verandert de afweging: dan betaalt men minimaal het eigen risico binnen de GGZ. In dat geval kan een traject van €660 financieel overzichtelijk zijn en sneller resultaat bieden. De kernvraag is niet: wat wordt vergoed? De kernvraag is: wat heeft mijn kind nu werkelijk nodig — diagnose & behandeling of begeleiding? Better Together Coaching biedt particuliere coaching aan voor jongeren vanaf 16 jaar in Utrecht, Hilversum en Amersfoort (en omgeving) en werkt landelijk samen met bedrijven voor trajecten op de werkvloer.
door Better Together Coaching - Martin Plaat 2 februari 2026
Veel jongeren weten heel goed wat ze willen. En toch voelen ze zich vaak vastgelopen. Dit heeft zelden te maken met motivatie, kwaliteit of inzet.
Meer posts