Waarom zoveel jongeren vastlopen

martin@btcoaching.nl
06 428 14 911
Afspraak maken

Waarom zoveel jongeren vastlopen

En wat heeft psychologische flexibiliteit daarmee te maken?


Weten wat je wilt, maar het toch niet doen

Veel jongeren weten heel goed wat ze willen. En toch voelen ze zich vaak vastgelopen.

In mijn praktijk hoor ik ze vaak dingen zeggen als:

  • “Ik wil wel, maar het lukt niet.”
  • “Het ontbreekt aan focus, ik ervaar te veel onrust en stress.”
  • “Ik stel dingen uit, ook al zijn ze belangrijk.”


Werkgevers herkennen hetzelfde bij jongere medewerkers. Zij zien veel potentie, hoge betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel maar worden ook geconfronteerd met veel stress, twijfel en uitval bij jonge medewerkers.

Dit heeft zelden te maken met motivatie, kwaliteit of inzet. Wat hier vaak speelt, is iets anders en dat noemen we psychologische flexibiliteit.


Wat is psychologische flexibiliteit?

Psychologische flexibiliteit is het vermogen om:

·      om te gaan met lastige gedachten en gevoelens;

·      focus te houden bij wat je doet;

·      keuzes te maken die passen bij wie je wilt zijn;

·      en ook stappen te zetten, ook als dat spannend is.


Het gaat er niet om jezelf te veranderen als persoon of alles positief te maken. Maar het gaat om ruimte creëren tussen wat je denkt, voelt en doet.


Die ruimte maakt het mogelijk om andere keuzes te maken, nieuwe dingen uit te proberen en vaste patronen te doorbreken.

 

Wat er gebeurt als die flexibiliteit onder druk staat

Bij een lage psychologische flexibiliteit zie je vaak dat mensen veel piekeren, lastige dingen vermijden en uitstellen. Dat we vaak leven in de waan van de dag en weinig ruimte nemen voor reflectie.


In de praktijk lijkt het er dan op dat het ontbreekt aan focus. Dat de mentale weerbaarheid laag is en dat er te weinig eigenaarschap wordt gepakt. Dat is een onjuist en te negatief beeld. Het is vaak geen karakterprobleem maar een vaardigheidsvraagstuk.

Op school ligt de nadruk vooral op kennis en prestaties. Vaardigheden zoals omgaan met mentale druk en emoties krijgen weinig aandacht. We kunnen jongeren (en ons zelf) dan ook niet kwalijk nemen dat zij niet bekend zijn met deze vaardigheden.


Waarom dit juist jongeren raakt

Het gaat niet alleen om jongeren, de meeste van ons hebben weinig geleerd over psychologische flexibiliteit. Maar voor jongeren in deze tijd spelen er extra aspecten een rol. Jongeren groeien op in een wereld met:

·      hoge verwachtingen;

·      constante vergelijking;

·      veel mentale prikkels;

·      weinig rust.


Dat vraagt méér dan doorzettingsvermogen. Het vraagt het vermogen om mentaal flexibel te blijven.


Wat werkt wél: een bewezen en gestructureerde aanpak

Binnen de psychologie is al jaren bekend dat psychologische flexibiliteit dé kernvaardigheid is voor duurzaam functioneren. Onder andere binnen ACT (Acceptance & Commitment Therapy). Deze aanpak kijkt niet naar wat er mis is of wat er moet veranderen maar naar hoe iemand omgaat met wat er is.


Psychologische flexibiliteit bestaat uit zes samenhangende vaardigheden, zoals:

·      omgaan met emoties;

·      afstand nemen van gedachten;

·      focus aanbrengen in wat je doet;

·      reflecteren op jezelf;

·      weten wat belangrijk is;

·      doen wat ertoe doet.


Deze vaardigheden zijn aan te leren maar vraagt wel wat tijd en oefening.


Waarom meten helpt

Zoals met veel dingen die we willen leren is een 0-meting handig. Je weet dan waar je staat en je weet waar je ontwikkelpunten liggen. Zo ook met het meten van psychologische flexibiliteit. Het gaat bij de meting om zicht baar te maken waar beweging mogelijk is. Niet om een label te geven of diagnose te stellen.


Om dit inzichtelijk te maken is een korte vragenlijst ontwikkeld waarmee zichtbaar wordt waar iemands sterke kanten en ontwikkelpunten liggen. Bij Better Together Coaching gebruiken we deze meting om jongeren gericht helpen en een persoonlijk plan van aanpak op te stellen.  


Wat een traject zich op richt voor jongeren

·      meer rust in het hoofd;

·      minder strijd met zichzelf;

·      duidelijker keuzes;

·      meer actie, minder uitstel.


En voor de werkgevers

·      sterkere mentale basis van de medewerkers;

·      meer eigenaarschap;

·      minder stress en uitval;

·      duurzame inzetbaarheid.


Niet door harder te werken, maar door flexibeler te leren omgaan met mentale druk.


Tot slot

Psychologische flexibiliteit is geen mindset of truc. Maar een vaardigheid die je kunt ontwikkelen en waar je de rest van je leven plezier van hebt.


👉 Ben je jong (of voel je je aangesproken)?
Dan kan inzicht een eerste stap zijn. Een korte zelfscan laat zien waar jouw ruimte zit.
Link naar de 0-meting


👉 Werk je met jongeren of jonge medewerkers?
Dan is investeren in psychologische flexibiliteit investeren in duurzaam functioneren.


Better Together Coaching helpt jongeren op de werkvloer sterker te staan. Met een persoonlijke aanpak gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy en Cognitieve Gedragstherapie helpen wij jongeren bij hun persoonlijke ontwikkeling. Better Together Coaching biedt particuliere coaching aan voor jongeren vanaf 16 jaar in Utrecht, Hilversum en Amersfoort (en omgeving) en werkt landelijk samen met bedrijven voor trajecten op de werkvloer.

Blogs - meest populair

door Better Together Coaching - Martin Plaat 9 maart 2026
Drie structurele factoren – overbescherming, de digitale wereld en prestatiedruk – die sterk bijdragen aan de ontwikkeling van mentale kwetsbaarheden bij jongeren.
door Better Together Coaching - Martin Plaat 28 februari 2026
39% van de jongens en mannen worstelt met mentale problemen Dit weekend start Samen Voor Kwetsbaarheid, een initiatief van de VriendenLoterij Eredivisie om mentale problemen onder mannen bespreekbaar te maken. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat 39% van de jongens en mannen in Nederland te maken heeft met angst, somberheid of andere mentale klachten. Dat is geen kleine groep. Dat is bijna 4 op de 10 en grofweg 3,5 miljoen jongens en mannen. Wat speelt er bij jongens van 15 t/m 25? In mijn praktijk zie ik het dagelijks: Stress over school of studie Verslaving aan blowen en gamen Angst om te falen Druk om te presteren Eenzaamheid en gebrek aan echt contact, ook binnen een vriendengroep Het gevoel “ik moet dit zelf oplossen” Veel jongens praten niet makkelijk over wat er echt speelt. In vriendengroepen gaat het vaak over sport, humor, stoer doen. Kwetsbaarheid past daar niet altijd vanzelfsprekend bij. En thuis is praten over gevoelens ook niet altijd iets wat je leert. Het gevolg? Problemen worden kleiner gemaakt. Weggelachen. Uitgesteld. Maar wat je wegduwt, verdwijnt niet. Het stapelt zich op. Ik herken het Mijn eigen mentale problemen begonnen in mijn puberteit. Ik hield ze jarenlang voor mezelf. Ik praatte er niet over. Ik zocht geen hulp. Pas rond mijn 35ste liep ik echt vast. Achteraf weet ik: hoe eerder je deelt wat er speelt, hoe kleiner de last blijft. Daarom steun ik deze actie volledig. De kracht van uitspreken Tijdens de wedstrijden klinkt dit weekend een speciaal nummer van Typhoon, die zich al langer inzet voor mentale gezondheid bij jongeren en onder andere ambassadeur is van Join-Us . De boodschap is helder: Je bent niet alleen. En praten maakt je niet zwak. Het maakt je sterker. Jij hoeft het niet alleen te doen en hulp vragen is oké! Beter in je vel Met mijn traject Beter in je Vel help ik jongens en jonge mannen (15–25 jaar) om: grip te krijgen op stress en angst milder naar zichzelf te kijken hun gedachten beter te begrijpen meer zelfvertrouwen te ontwikkelen keuzes te maken die passen bij wie zij zijn Geen lange trajecten. Geen zware labels. Wel praktische gesprekken, concrete oefeningen en ruimte om eerlijk te zijn. Vaak merk ik dat jongens in het begin weinig zeggen. We beginnen waar jij bent in jouw tempo. Stap voor stap. Als jij dit leest en herkent dat er “van alles speelt in je hoofd” — wacht dan niet tot het ontploft. Je hoeft het niet alleen te dragen. Je hoeft niet eerst volledig vast te lopen. Jij hoeft het niet alleen te doen en hulp vragen is oké! Meer informatie over het traject vind je hier: 👉 www.btcoaching.nl/beter-in-je-vel Praten over je problemen is geen zwakte. Het vraagt moed en is een teken van kracht.
Meer posts